Khoảng 10 năm trở lại đây, cây quýt vòi trên vùng đất thôn Cao Xuân, xã Ngọc Lặc đang từng bước khẳng định vị thế là cây trồng mũi nhọn, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân địa phương, góp phần tích cực vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo và phát triển kinh tế nông thôn.
Chúng tôi cùng cán bộ Hội Nông dân xã Ngọc Lặc đến thăm vườn quýt vòi của gia đình anh Phạm Văn Hướng dân tộc Mường, một trong những hộ trồng quýt vòi với diện tích lớn nhất thôn Cao Xuân. Trên khu vườn đồi rộng hơn 2 ha, hàng nghìn cây quýt vòi đang vào mùa cho quả, được trồng ngay hàng thẳng lối, phủ xanh nửa quả đồi. Những chùm quả căng mọng, vàng ươm báo hiệu một vụ mùa bội thu.
Nhờ mạnh dạn đầu tư, áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc, gia đình anh Hướng đã có nguồn thu nhập ổn định từ cây quýt vòi. Từ một loại cây trồng từng bị lãng quên, quýt vòi nay đã giúp kinh tế gia đình anh ngày càng khởi sắc, đời sống từng bước được nâng lên.
Theo ông Phạm Văn Trường, Trưởng thôn Cao Xuân, quýt vòi là cây bản địa, từng được trồng từ rất lâu. Tuy nhiên, do thị trường tiêu thụ hạn chế, hiệu quả kinh tế không cao nên có thời gian dài bị người dân bỏ quên. Khoảng 10 năm trở lại đây, khi nhu cầu thị trường tăng, giá bán ổn định, nhiều hộ dân đã quay lại khôi phục và mở rộng diện tích trồng quýt vòi. Hiện nay, toàn thôn Cao Xuân có khoảng 3 ha quýt vòi. Nhờ phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương, cây quýt vòi sinh trưởng tốt, cho năng suất cao, bình quân mỗi ha cho thu nhập từ 100 đến 120 triệu đồng mỗi năm.
Điểm đặc biệt của quýt vòi trồng trên đất Cao Xuân là khi chín quả rất mọng nước, vị ngọt đậm và hương thơm đặc trưng. Dường như tinh túy của núi rừng hội tụ, tạo nên chất lượng riêng có, khó nơi nào sánh được. “Đến mùa thu hoạch, thương lái đến tận vườn thu mua với giá khoảng 80.000 đồng/kg để đưa về tiêu thụ tại các khu vực miền xuôi, vì vậy đầu ra của quýt vòi hiện nay rất thuận lợi”, ông Phạm Văn Trường cho biết thêm.
Theo người dân trong thôn, quýt vòi là loại cây tương đối dễ trồng, sau khoảng 3 - 4 năm đã bắt đầu cho thu hoạch. Tuy nhiên, để cây phát triển bền vững, cho năng suất và chất lượng cao, người trồng cần tuân thủ quy trình kỹ thuật từ khâu làm đất, chọn giống, trồng, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh.
Với đầu ra ổn định, giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng keo hay các loại cây hoa màu truyền thống, người dân thôn Cao Xuân đang đặt nhiều kỳ vọng vào cây quýt vòi trong hành trình phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững. Thời gian tới, thôn sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân từng bước giảm diện tích cây keo, chuyển sang mở rộng diện tích cây có múi, trong đó tập trung phát triển cây quýt vòi.
Trao đổi về định hướng lâu dài, ông Phạm Văn Sơn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Ngọc Lặc cho biết: Trên cơ sở quy hoạch của xã và nhu cầu đăng ký của người dân, Hội Nông dân xã sẽ phối hợp với các cấp, các ngành hỗ trợ nguồn giống chất lượng, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc nhằm nâng cao năng suất, chất lượng quả, hướng tới phát triển cây quýt vòi theo hướng bền vững.
Dù mới phát triển trong những năm gần đây, song với những hiệu quả kinh tế rõ nét bước đầu, cây quýt vòi đang mở ra triển vọng lớn, hứa hẹn trở thành mô hình sinh kế phù hợp, giúp người dân thôn Cao Xuân vươn lên làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương mình.
Tiến Dũng – Hoàng Lan