Cổng thông tin điện tử tỉnh thanh hóa

Huyện Ngọc Lặc

Ngọc Lặc: Bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể về trang phục của người Dao Quần chẹt

Đăng ngày 24 - 11 - 2020
100%

Ngọc Lặc là huyện miền núi phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, giữ vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng - an ninh và là cửa ngõ giao lưu về kinh tế - xã hội giữa các huyện miền núi phía Tây của tỉnh với các huyện đồng bằng trong tỉnh. Có tổng diện tích tự nhiên 49.098,78ha, dân số 134.084 người; trong đó, dân tộc thiểu số chiếm 74,6%. Các dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện sống đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, luôn giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc truyền thống và cùng nhau xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Dân tộc Dao tại huyện Ngọc Lặc, có tổng số hộ là 416 hộ, với 1.896 nhân khẩu, sinh sống tại 3 xã, thị trấn: Khu phố Hạ Sơn thuộc thị trấn Ngọc Lặc, Thôn Tân Thành thuộc xã Thạch Lập và thôn Phùng Sơn thuộc xã Phùng Giáo

Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số và khẳng định văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số là một bộ phận không thể tách rời trong nền văn hoá Việt Nam, góp phần quan trọng phát triển đời sống  kinh tế - xã hội. Nằm trong tổng thể “bức tranh” văn hóa dân tộc thiểu số của dân tộc Việt, Ngọc Lặc lưu giữ nhiều văn hóa độc đáo, mang đậm bản sắc dân tộc như Trò diễn Pồn Pông, Xường giao duyên của dân tộc Mường; Lễ Cấp sắc, Múa Rùa, chữ Nôm Dao của Người Dao Quần Chẹt. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, cộng đồng dân tộc Dao ở Việt Nam đã tạo dựng nên các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, góp phần làm phong  phú, đa dạng nền văn hóa dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên thực tế hiện nay, những nét đặc trưng riêng trong văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần của đồng bào Dao ở Ngọc Lặc bị mai một, vì vậy trong những năm gần đây Ngọc Lặc đã làm tốt công tác bảo tồn, giữ gìn và phát triển văn hóa của dân tộc Dao.

Người Dao là một trong những dân tộc còn gìn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng từ tiếng nói, phong tục, tập quán, các làn điệu dân ca, dân vũ đến trang phục truyền thống. Cách phân biệt các nhóm Dao dựa trên sự khác biệt trên trang phục truyền thống của họ chính là nét độc đáo. Người Dao ở Ngọc Lặc chủ yếu là Dao quần chẹt. Trang phục truyền thống của người Dao rất đa dạng từ quần, áo, váy, yếm, khăn, mũ... với nhiều hoa văn cầu kỳ, sáng tạo mang đậm sắc thái của thiên nhiên. Trang phục của đàn ông người Dao tương đối giống nhau với những họa tiết đơn giản nhưng trang phục của phụ nữ Dao được làm từ sợi bông và rất cầu kỳ từ cách may đến các họa tiết thêu thùa. Áo được thiết kế dài đến đầu gối, cổ áo hình chữ V có thêu hoa văn, lưng áo thêu họa tiết cầu kỳ. Cần rất nhiều công đoạn để hoàn thành được một bộ trang phục của phụ nữ Dao như: dệt, thêu, nhuộm, trang trí, cắt may, ghép khối... mới có được bộ trang phục sặc sỡ bởi vải, sợi màu, hoa văn, đặc biệt là kỹ thuật thêu hoa văn đặc trưng hình con vật, vật thể, cây cối, hoa văn bùa hay hoa văn tín ngưỡng... Thông thường, người phụ nữ Dao phải mất từ 2 đến 6 tháng để hoàn thành một bộ trang phục. Trong các dân tộc thiểu số ở Ngọc Lặc thì trang phục truyền thống của người Dao được xem là rực rỡ nhất gồm: khăn, mũ, áo, quần, thắt lưng, cạp cuốn chân, vòng đeo và giày dép. Để tạo được trang phục phải sặc sỡ các sắc màu. 

Cho đến ngày nay, dân tộc Dao ở Thanh Hóa còn lưu giữ được khá nhiều nét văn hóa truyền thống, tuy nhiên, độc đáo hơn cả là trang phục phụ nữ,chữ viết và các làn điệu dân ca, dân vũ. Có những nét văn hóa đến nay vẫn được lưu giữ nguyên vẹn, nhưng cũng có những nét văn hóa đang dần bị mai một. Ai đã từng được đến, tìm hiểu cuộc sống của người dân tộc Dao mới có thể cảm nhận rõ được nét đẹp văn hóa, con người nơi đây, nhận thức đúng được tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Bởi đó không chỉ là nét đẹp văn hoá truyền thống của người Dao, mà còn là nền tảng vững chắc để người Dao tồn tại và phát triển bền vững cùng các dân tộc anh em.

Vừa qua tại huyện Ngọc Lặc, Vụ Văn hóa Dân tộc thuộc Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, UBND huyện Ngọc Lặc, cùng phối hợp tổ chức lớp Tập huấn về phương pháp bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số và bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể về trang phục của người Dao Quần chẹt và lớp tập huấn Truyền dạy, kỹ thuật may thêu, trang trí hoa văn trên trang phục của người Dao Quần Chẹt. Sẽ giúp cho các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu, đặc biệt là đồng bào dân tộc Dao Quần chẹt tại Ngọc Lặc, Thanh Hóa- chủ thể văn hóa có kế hoạch xây dựng dự án, triển khai tổng kiểm kê, lập danh mục di sản văn hóa phi vật thể về trang phục truyền thống trên địa bàn. Bằng các việc làm cụ thể như, tổ chức liên hoan trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số; bảo tồn, khôi phục và phát huy di sản văn hóa phi vật thể về trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số; tổ chức phục dựng một số mẫu trang phục truyền thống. Mở lớp tập huấn về phương pháp bảo tồn, kỹ năng và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể liên quan đến nghề thủ công truyền thống, nghệ thuật thêu hoa văn liên quan đến trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh tuyên truyền về công tác bảo tồn trang phục truyền thống của các dân tộc bằng nhiều hình thức phù hợp như: tổ chức mặc trang phục truyền thống tại các trường dân tộc nội trú, khuyến khích công chức, viên chức là người dân tộc thiểu số tại các cơ quan, đơn vị mặc trang phục truyền thống trong các ngày lễ, tết, liên hoan văn hóa các dân tộc... Từng bước, giới thiệu, quảng bá sản phẩm trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tới trở thành một sản phẩm thu hút du khách trong và ngoài nước. Cùng với đó là ban hành cơ chế, chính sách cho các nghệ nhân, người tổ chức thực hành, trao truyền, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc nói chung và trang phục truyền thống nói riêng của dân tộc Dao Quần chẹt Ngọc Lặc tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa của Thanh Hóa. Thông qua khóa tập huấn, các học viên thu được rất nhiều kiến thức bổ ích trong việc nâng cao ý thức trao truyền – tiếp nhận về kĩ năng truyền đạt cho các thế hệ người Dao Quần chẹt, đặc biệt là giới trẻ hiểu rằng: trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế với thay đổi hàng ngày do tiến bộ của khoa học kỹ thuật công nghệ mang lại, chúng ta cần giữ gìn, bảo vệ và phát huy được các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trở thành các sản phẩm phục vụ và thu hút du khách tạo điểm nhấn để phát triển du lịch, góp phần tạo nguồn thu bền vững phát triển kinh tế xã hội.

Việc bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống của dân tộc Dao Quần chẹt tại huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa đã góp phần cho sự phát triển bền vững văn hóa các dân tộc thiểu số, đưa trang phục truyền thống phổ biến hơn vào cuộc sống, nâng cao lòng tự hào, ý thức bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc.

<

Tin mới nhất

Huyện Ngọc Lặc: Giảm 5.855 hộ nghèo trong giai đoạn 2016 - 2020(26/01/2021 8:33 SA)

Trung tâm Văn hóa – Thông tin – Thể thao và Du lịch huyện thực hiện tốt công tác tuyên truyền...(26/01/2021 8:29 SA)

Ngọc Lặc đạt giải A, Liên hoan tuyên truyền, cổ động tỉnh Thanh Hóa 2021 với chủ đề “Vinh quang...(26/01/2021 8:26 SA)

Hội Khuyến học huyện tổ chức Tết khuyến học, khuyến tài, xuân Tân Sửu 2021(26/01/2021 8:00 SA)

Trao tiền làm nhà Đại đoàn kết(21/01/2021 3:02 CH)

Thanh Hóa tổ chức chương trình nghệ thuật và bắn pháo hoa tầm thấp đón giao thừa Tết Nguyên đán...(11/01/2021 5:24 CH)

Trung tâm Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch huyện Ngọc Lặc, thực hiện tốt công tác thông...(07/01/2021 6:00 CH)

°